Aangezien mossen géén wortels vormen en hun voedingsstoffen via diffusie opnemen is het niet enorm belangrijk wat voor specifieke ondergrond de mossen zelf hebben. In de natuur vind je mos terug op zand, klei, baksteen, cement, hout, etc.

Voor mossariums is het echter belangrijk dat het substraat aan een aantal kwaliteiten voldoet:

• Luchtdoorlatend zijn (d.w.z. perliet, puimsteen, zand etc.)
• Vocht absorberen (turf, sphagnum etc.),
• Gestructureerde drainage toevoegen (kokos, stro, mulch etc.).
• Mossen doen het over het algemeen beter op licht zure ondergrond tussen 5-6pH.

Hiervoor is het belangrijk dat de mospot uit bepaalde lagen bestaat, de juiste opbouw ervan zorgt ervoor dat je mospot het jarenlang gezond overleeft.

Valse bodem of drainagelaag

---

De drainagelaag zorgt voor wateropvang en dat er geen substraat of plantenwortels direct in eventuele overtollig water in de bodem blijven staan en zo zouden rotten.

De laag bestaat uit kiezeltjes van 0.5 – 2 cm diameter, in een laag van ongeveer 2 – 5 cm hoog, afhankelijk van je glas en formaat van je mospot container. Bij twijfel rond je de hoogte van deze laag af naar beneden (niet naar boven).

Hoewel het technisch mogelijk is om een gezonde biome te hebben zonder valse bodem, is hetbijna altijd beter om er een te hebben. Ik raad aan om een valse bodem te gebruiken, vooral omdat het de makkelijkste laag van je bouw is.

De meeste materialen voor een valse bodem zijn courant beschikbaar in dierenwinkels, doe-het-zelf-zaken, en tuincentra.

Separator laag

---

Een permeabele laag die de valse bodem opdeelt van de rest van het substraat. Het hoofddoel is om te verkomen dat de bovenste substraatlagen zich zouden vermengen met de valse bodem. In mospotten met planten is dit ook een fysieke barriere om te vermijden dat plantwortels tot in de valse bodem doordringen. Hiervoor kan bijvoorbeeld vliegengaas op maat worden geknipt.

Houtskool laag

---

Een dunne laag organische pure houtskool (optioneel), vooral bedoeld om eventuele geuren te vermijden. Je kunt een perfect gezond mossarium maken met of zonder koolstoflaag, maar als je deze gebruikt is het belangrijk dat je pure houtskool gebruikt en er géén toevoegingen zijn. Let vooral op bij het gebruik van BBQ houtskool: hier zitten vaak toevoegingen bij!

Substraat

---

Voor pure mospotten zonder andere planten kan je een mix van kokosvezel, spaghnum, en perliet of orchideensubstraat gebruiken. Dit zorgt voor een correcte aeratie en vochtregulatie in het substraat zonder de nood aan potgrond. Gedroogd sphagnum en kokosvezel zijn beiden courant beschikbaar in dierenwinkels met reptielenverzorging, meestal als gedroogde “bricks”.

Als je echter ook planten gebruikt heb je uiteraard wel degelijk voedende grond nodig, maar ook hier is de mix belangrijk. Over het algemeen is het géén goed idee om enkel potgrond te gebruiken en kan je best nog altijd iets van aeratie en drainage te voorzien door potgrond te mengen met orchideensubstraat, perliet, of zelfs wat zand.

5. De scaping laag

Rotsen, takken, stronken, en andere decoratie elementen. Voor grotere of zwaardere elementen is het aangeraden om op voorhand vast te zetten tegen het glas van de mospot – zij het aan een zijwand of aan de bodem (dus nog vóór de drainagelaag) met silicone, of secondelijm.

• Silicone is niet geschikt om planten of mossen vast te lijmen, wél om hardscape-elementen zoals rotsen, takken, grotere deco-elementen, etc vast te zetten, of om voegen in een pot waterdicht te maken.
• Secondelijm kan worden gebruikt voor alle elementen, inclusief planten en mossen. Gebruik hiervoor enkel secondelijm op basis van cyanoacrylaten! Deze zijn veilig voor planten en andere dieren, verharden snel, en werken zelfs onder water in alle veiligheid.

Goede bronnen:

• Online aquaria winkels hebben een groot aanbod aan rotsen, hout, en deco-elementen
• Grotere dierenwinkels of aquariumwinkels hebben meestal hardscape-elementen in stock zodat je zelf kan kiezen
• Niet-natuurlijke deco elementen: tweedehandswinkels
• Je kan ook takken of rotsen uit de natuur gebruiken, let hierbij op eventuele “verstekelingen” zoals insecten of slakken.